ℹ️ Σημείωση: Το παρόν άρθρο αποτελεί ενημερωτική σύνοψη της κωδικοποίησης και των βασικών αντιστοιχίσεων του ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ Β΄ του ν. 5306/2026. Για συγκεκριμένη υπόθεση, ανατρέξτε πάντα στο κείμενο του ΦΕΚ (88Α΄/08.06.2026) και συμβουλευτείτε τον μηχανικό σας.
Τι Είναι ο Ν. 5306/2026
Στις 8 Ιουνίου 2026 δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ (88Α΄) ο ν. 5306/2026, με τον οποίο κυρώθηκε ο Κώδικας Χωροταξίας - Πολεοδομίας «Νικόλαος Ταγαράς». Πρόκειται για τη μεγαλύτερη κωδικοποίηση πολεοδομικής νομοθεσίας των τελευταίων δεκαετιών: 477 άρθρα που ενοποιούν σε ένα ενιαίο, συστηματικό κείμενο διατάξεις από 182 νομοθετήματα — νόμους, προεδρικά διατάγματα και υπουργικές αποφάσεις δεκαετιών.
Το κρίσιμο σημείο βρίσκεται στο Άρθρο 477: από την έναρξη ισχύος του Κώδικα, οι κωδικοποιούμενες διατάξεις καταργούνται ως αυτοτελείς. Δεν πρόκειται δηλαδή για απλή «συλλογή» νομοθεσίας — ο Κώδικας είναι πλέον η ισχύουσα πηγή δικαίου, και οι παλιοί νόμοι παραπέμπονται μόνο ως ιστορική προέλευση των διατάξεών του.
Ποιοι Νόμοι Κωδικοποιήθηκαν
Μεταξύ των νομοθετημάτων που απορροφήθηκαν στον Κώδικα βρίσκονται όλα τα «καθημερινά εργαλεία» του μηχανικού:
| Νομοθέτημα | Αντικείμενο |
|---|---|
| Ν. 4067/2012 (ΝΟΚ) | Συντελεστής δόμησης, κάλυψη, ύψη, εξώστες, ορισμοί |
| Ν. 4495/2017 | Οικοδομικές άδειες, αυθαίρετα, ελεγκτές δόμησης, ΗΤΚ |
| Π.Δ. 24/31.5.1985 (Δ΄ 270) | Εκτός σχεδίου δόμηση |
| Ν. 4759/2020 | Εκσυγχρονισμός χωροταξικής νομοθεσίας, εκτός σχεδίου |
| Ν. 4258/2014 | Οριοθέτηση υδατορεμάτων |
| Ν. 4030/2011 | Παλαιότερο καθεστώς έκδοσης αδειών (2011–2017) |
| Ν. 1337/1983 | Εισφορά σε γη και χρήμα, πράξεις εφαρμογής |
| Ν. 651/1977 | Τοπογραφικά διαγράμματα |
| Ν. 4447/2016 | Χωρικός σχεδιασμός (ΤΠΣ, ΕΠΣ) |
| Ν. 3843/2010 | Ημιυπαίθριοι χώροι |
Σημαντική εξαίρεση: το Π.Δ. 24.4/3.5.1985 (Δ΄ 181) για τη δόμηση σε οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων ΔΕΝ κωδικοποιήθηκε και δεν καταργήθηκε. Κατά το Άρθρο 247 παρ. 3 του Κώδικα, εξακολουθεί να ισχύει μεταβατικά, έως την έκδοση του προεδρικού διατάγματος οριοθέτησης κάθε οικισμού με το νέο καθεστώς (Άρθρα 226 επ.).
Πού «Μετακόμισε» Κάθε Διάταξη — Βασικές Αντιστοιχίσεις
Το ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β΄ του νόμου περιέχει τον πλήρη πίνακα αντιστοίχισης κάθε παλιάς διάταξης με το νέο της άρθρο — συνολικά 1.644 αντιστοιχίσεις. Οι πιο χρήσιμες για την καθημερινότητα του μηχανικού:
Από τον ΝΟΚ (Ν. 4067/2012)
| Παλιά διάταξη | Νέα θέση στον Κώδικα |
|---|---|
| Άρθρο 2 (Ορισμοί) | Άρθρο 197 |
| Άρθρο 9 (Θέση κτιρίου) | Άρθρο 203 |
| Άρθρο 11 (Συντελεστής δόμησης) | Άρθρο 206 |
| Άρθρο 14 (Αποστάσεις δ/Δ) | Άρθρο 209 |
| Άρθρο 16 (Εξώστες, ημιυπαίθριοι) | Άρθρο 211 |
| Άρθρο 17 (Ακάλυπτοι χώροι) | Άρθρο 212 |
| Άρθρο 26 (Προσβασιμότητα ΑμεΑ) | Άρθρο 223 |
Από τον Ν. 4495/2017
| Παλιά διάταξη | Νέα θέση στον Κώδικα |
|---|---|
| Άρθρο 29 (Κατηγορίες εργασιών — ΕΕΔΜΚ) | Άρθρο 315 |
| Άρθρα 52–62 (Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου) | Άρθρα 341–351 |
| Άρθρα 81–125 (Αυθαίρετα — υπαγωγή, πρόστιμα) | Άρθρα 366–438 |
| Άρθρο 96 (Κατηγορίες αυθαιρέτων) | Άρθρο 383 |
| Άρθρο 99 (Δικαιολογητικά υπαγωγής) | Άρθρο 386 |
| Άρθρο 109 (Υπολογισμός αξίας ακινήτου) | Άρθρο 396 |
Η εκτός σχεδίου δόμηση (αρτιότητα, παρεκκλίσεις, όροι δόμησης αγροτεμαχίων) ενοποιήθηκε επίσης στον Κώδικα, απορροφώντας τόσο το Π.Δ. του 1985 όσο και τις ρυθμίσεις του ν. 4759/2020.
Τι Σημαίνει Αυτό στην Πράξη
- Νέες παραπομπές σε μελέτες και έγγραφα. Από 08.06.2026, οι ορθές παραπομπές γίνονται στα άρθρα του Κώδικα (π.χ. «Άρθρο 206 ν. 5306/2026» αντί «Άρθρο 11 ΝΟΚ»).
- Οι εκκρεμείς υποθέσεις χρειάζονται προσοχή. Ό,τι έχει στηθεί με την παλιά αρίθμηση (δηλώσεις, εγκρίσεις, δικόγραφα) θα συνυπάρχει για καιρό με τη νέα — ο πίνακας αντιστοίχισης είναι το απαραίτητο εργαλείο μετάβασης.
- Το περιεχόμενο των ρυθμίσεων κατά βάση διατηρείται. Η κωδικοποίηση αναδιατάσσει και ενοποιεί το ισχύον δίκαιο· δεν είναι νέος «ΝΟΚ» με νέα πολεοδομικά μεγέθη. Οι ερμηνευτικές εγκύκλιοι που εκδόθηκαν για τις παλιές διατάξεις παραμένουν χρήσιμες για τις αντίστοιχες κωδικοποιημένες.
Πώς Σας Καλύπτει το MichanikosGPT
Ενσωματώσαμε πλήρως τον νέο Κώδικα από την πρώτη εβδομάδα ισχύος του:
1. Ολόκληρος ο Κώδικας στη βάση γνώσης. Και τα 477 άρθρα του ν. 5306/2026, ψηφιοποιημένα από το ΦΕΚ με πολλαπλούς ελέγχους πιστότητας, είναι διαθέσιμα στις απαντήσεις — μαζί με τις ερμηνευτικές εγκυκλίους που εξακολουθούν να ισχύουν.
2. Αυτόματη αντιστοίχιση με το προϊσχύσαν πλαίσιο. Κάθε απάντηση που παραπέμπει σε άρθρα του Κώδικα κλείνει με ενότητα «Αντιστοιχία με το προϊσχύσαν νομικό πλαίσιο»: για κάθε άρθρο που χρησιμοποιήθηκε, βλέπετε σε ποια διάταξη ποιου παλιού νόμου αντιστοιχούσε (π.χ. Άρθρο 206 ν.5306/2026 ← πρώην ΝΟΚ Άρθρο 11), με βάση το επίσημο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β΄. Έτσι γεφυρώνετε άμεσα τα παλιά σας έγγραφα με τη νέα αρίθμηση.
3. Ρωτήστε με όποια αρίθμηση ξέρετε. Αν ρωτήσετε «τι λέει το άρθρο 11 του ΝΟΚ;» ή «δικαιολογητικά του άρθρου 99 του 4495», ο βοηθός καταλαβαίνει την παλιά αναφορά και απαντά από τη σωστή, ισχύουσα διάταξη του Κώδικα — επισημαίνοντας τη μετάβαση.
4. Όλες οι υπόλοιπες λειτουργίες, ήδη ευθυγραμμισμένες. Όροι δόμησης με ΚΑΕΚ, έλεγχος αυθαιρέτων, υπολογισμοί προστίμων, ΗΤΚ, εκτός σχεδίου — όλα απαντούν πλέον με βάση τα άρθρα του νέου Κώδικα.
Συχνές Ερωτήσεις
Ισχύει ακόμα ο ΝΟΚ; Όχι ως αυτοτελής νόμος. Οι διατάξεις του ζουν πλέον στα Άρθρα 196 επ. του Κώδικα (Άρθρο 477 ν. 5306/2026). Το ουσιαστικό τους περιεχόμενο κατά βάση διατηρήθηκε.
Τι γίνεται με τις τακτοποιήσεις αυθαιρέτων που τρέχουν; Το θεσμικό πλαίσιο των αυθαιρέτων μεταφέρθηκε στα Άρθρα 366 επ. του Κώδικα. Για την κατάσταση συγκεκριμένης υπαγωγής, συμβουλευτείτε τον μηχανικό σας με αναφορά στη νέα αρίθμηση.
Οι οικισμοί κάτω των 2.000 κατοίκων; Το Π.Δ. του 1985 (Δ΄ 181) παραμένει μεταβατικά σε ισχύ έως την οριοθέτηση κάθε οικισμού με το νέο καθεστώς — μία από τις ελάχιστες περιπτώσεις όπου το παλιό πλαίσιο εξακολουθεί να εφαρμόζεται αυτούσιο.
Δοκιμάστε το στην πράξη: ρωτήστε το MichanikosGPT οποιαδήποτε ερώτηση πολεοδομικής νομοθεσίας — με παλιά ή νέα αρίθμηση — και δείτε την απάντηση μαζί με την αντιστοίχιση παλαιού και νέου πλαισίου.